می خواهم بگویم ما در این مجازی نامه فقط شعر نمی نویسم همه چیز داریم امروز نقد۳۰۰ را داریم
با شکلگیری حکومتها در نظام اجتماع بشری براساس مدل دموکراسی و اهمیت دادن به نقش توده مردم در امور سیاستگذاری و مدیریت جامعه در سطح کلان چه در عرصه سیاست داخلی که میتوان شاهد شکل ابتدائی آن در دوران رم باستان بود که فرایند تکاملی خود را در عصرها در حال طی کردن است و چه در عرصه سیاست بینالمللی بهویژه بعد از جنگ جهانی دوم و شکلگیری سازمان ملل متحد و نهادهای وابسته بدان که بیشتر براساس حمایت از تودههای جامعه شکل گرفتهاند مانند کمیسیون حقوق بشر، خلع سلاح، محیط زیست و...، افکار عمومی نقش خاصی در سیاستگذاری به خود اختصاص داده است و این ویژگی با شکلگیری جنگ سرد بین دو ابرقدرت شرق و غرب وارد عرصه تازهای شده و از حالت وسیلهای برای اتحاد و انسجام ملی برای کسب بیشترین منافع برای افراد جامعه به یک وسیله تهاجمی علیه منافع گروهها و ملتهای رقیب درآمده است و شکلگیری رادیوهای بیگانه را میتوان در همین راستا ترسیم و تعریف نمود. بهعبارت دیگر در دنیای سیاست امروز شکلدهی افکار عمومی نقش مهمی را در پیشبرد اهداف ایفاء کند.
بعد از شکلگیری نظام جمهوری اسلامی ایران در سال 57 براساس آموزههای اسلامی و بر محور این تفکر که مذهب میتواند حتی در بالاترین مرحله نظام اجتماعی یعنی حکومت نقش ایفا نماید و بعد از تصرف لانه جاسوسی آمریکا در تهران در سال 58 توسط دانشجویان پیرو خط امام، غرب را به این نتیجه رساند که اندشه انقلاب اسلامی ایران هرچند مخالف با اندیشه رقیب غرب یعنی کمونیسم است ولی هیچ سازگاری هم با اندیشه غرب ندارد و حتی بهخاطر اشتمال بر تفکرات و ایدههای مبتنی بر خداشناسی و خدامحوری که هر فطرتی را بهسوی خود جلب مینماید، میتواند خطرناکتر از اندیشه کمونیستی باشد که منحصر در یک منطقه عقیدتی و تمدنی خاص است (یعنی مناطقی با داشتن بحرانهای مالی بعد از یک دوره شکوفائی که محل رشد تفکرات چپ است و مناطقی که دارای پیشینه مذهبی کمتری هستند) و لذا بر ضربه زدن و متوقف کردن این نهضت برآمدند.
ابتداءاً به شکل فیزیکی وارد مرحله نبرد و تقابل شدند ولی بهجهت اعتقاداتی همچون افتخار بودن شهادتطلبی و امید به ظهور موعود – این شیوه موفقیت چندانی کسب ننمود و از همینجا نبرد با انقلاب و ملت ایران بعنوان پیشگامان دخالت دادن مذهب در سیاست که دنیای سرمایهداری و غرب مدتها هزینه فراوانی بر نابودی این نوع تفکر کرده بودند، وارد فاز دوم یعنی جنگ نرم شد.
جنگ نرم بهنوبه خود براساس محورهای گفتمانی که ملت و مسئولان نظام جمهوری اسلامی در گفتگوهای خود انتخاب میکردند وارد فازهای جدیدی میشود و این فرایند بهطور کلی در 2 حوزه اصلی تقسیم میشود:
الف) تخریب مبانی نظری اصل حرکت انقلاب که مبتنی بر آموزههای اسلامی و بهخصوص شیعی بوده است ]با جنگطلب خواندن این آموزهها و یا مخالف بودن با عصر تمدن جدید و مدرنیته...[
ب) تخریب عاملان و مجریان نظریه حکومت اسلامی.
آنچه را که ما در این مقاله بهدنبال بحث از آن میباشیم براساس محور دوم میباشد که دنیای غرب با تصویب بودجههای کلان در ادوار مختلف درصدد اجراء آن برآمده است و این همان محوری میباشد که رهبر معظم انقلاب از سالهای اولیه مدیریت هوشمندانه خود به آن اشاره داشته و با عناوین تهاجم فرهنگی و ناتوی فرهنگی نسبت به آن هوشیاری داده است.
در ادوار اولیه که فرایند انقلاب بیشتر مبتنی بر حالات کاریزماتیک در کنار فرایند مردمسالاری و قانونمندی بوده است، دشمن سعی کرده که بیشتر به تخریب جایگاه و شأنیت روحانیت و افراد مذهبی بپردازد و لذا در همین مسیر شاهد ساختن فیلمهای مختلفی در شرکتهای سینمایی غرب بر ضد چهرههای مذهبی و روحانیت هستیم ولی در گام بعد با شروع تغییر گفتمان براساس تأکید بر ملت و پیشینه تاریخی ملت، دشمنان در مسیر جدیدی جنگ نرم خود را آغاز نمودهاند و سعی کردهاند در منطقه و جهان به تخریب تمدن کهن ایران اسلامی بپردازند و فیلم 300 بعد از فیلم اسکندر دقیقاً در همین راستا صورت گرفته است تا اینکه مردم ایران را که دارای فرهنگ و تاریخ 7 هزار ساله ثبت شده و مکتوب میباشند را بهعنوان مردانی بیتمدن و خالی از فرهنگ و آموزههای بشری جلوه دهند و دقیقاً آنچه را که در کتب تاریخ از تمدن غرب به شکل جنگطلبی و نسلکشی و استثمار که حتی تا ادوار اخیر ادامه داشته را در این فیلم به ملت ایران نسبت دهند. و مؤید همین ایده میتواند مصاحبه بازیگر معروف فیلمهای آمریکایی بهنام ]شان پن[ باشد که در گفتگوی خود با یکی از شبکههای خبری از وجود طرحی نانوشته برای ساختن فیلمهای ضد ایرانی و ارائه چهرهای منفی از ایرانیان در میان تصمیمسازان هالیوود خبر داده است و یا اینکه روزنامه ]کانیرتایمز[ در چاپ اخیر خود در مقاله خود در بررسی این فیلم آورده است که این فیلم گوشهای از توطئههای آمریکا بر علیه ایران است. بهطور کلی هرگاه قدرتهای بزرگ دنیا با کشوری و ملتی دچار چالش میشوند، تمام تلاش خود را برای زیر سؤال بردن تاریخ و فرهنگ آن کشور صرف میکنند.
بررسی این فیلم در روزهای اخیر بهویژه بعد از ماجرای دستگیری متجاوزان انگلیسی به حریم آبهای سرزمینی ایران که با رشد تبلیغات سوء بر ضد جمهوری اسلامی ایران در رسانهها و مطبوعات غربی بهعنوان نماد جنگطلبی و خشونتطلبی مواجه بوده و از سویی با شروع اکران این فیلم در کشورهای منطقه که از دیرباز آمریکا و حامیان آن در تخریب چهره ایران در میان آنان برآمده بودند تا اینکه بتوانند حضور خود را در منطقه برای کنترل منابع انرژی توجیه نمایند، از حساسیت خاص و ویژهای بهرهمند شده است.
در بررسی این فیلم از 2 محور سخن به میان میآوریم:
الف) ویژگیها و چارچوبه اصل فیلم 300
ب) نکاتی پیرامون نقد و بررسی این فیلم.
الف) مطالبی پیرامون معرفی فیلم 300
300 را میتوان فیلمی تاریخی و تخیلی برگرفته از رمان ]کمیک[ با همین عنوان که سومین اثر نویسنده معروف ]فران میلر[ دانست. این نویسنده دارای آثار دیگری همچون ]بیباک و شهر گناه[ میباشد که توسط کارگردان همین فیلم یعنی ]زک استایدر[ کارگردانی و ساخته شده است. فیلم 300 براساس واقعهای که در کتاب 9 جلدی نویسنده یونان باستان بهنام ]هردوت[ با عنوان جنگ پارسیها، آمده است، ساخته شده که در آن خشایارشاه پادشاه ایران با ارتشی بالغ بر یک میلیون نفر به یونان باستان حمله میکند که با خیانت شخصی بهنام ]گوژپشتی[ با باز کردن دروازههای شهر، شهر محاصره میشود و 300 نفر به رهبری شخصی بهنام ]لئوینداس[ که نماد قدرت و مقاومت در این فیلم است در منطقه بهنام ]ترموبیل، گردنه معروفی در یونان بین کواه اویته و خلیج مالیک[ در مقابل اینان در طول سه روز به مقابله میپردازند و در نهایت همگی کشته میشوند که مرگ اینان سبب اتحاد یونانیان برای مقابله با خشایارشاه و در نهایت شکست او و شکلگیری دموکراسی در یونان باستان میشود.
بهلحاظ ساختار و چارچوبه ساخت این فیلم میبایست گفت که اکثر صحنههای آن در استودیو و با پرده آبی فیلمبرداری شده است و سپس با جلوههای ویژه کامپیوتری بازسازی شده است تا اینکه با افسانههای اغراقآمیزی که در کتاب هردوت وارد شده است ]به اعتراف تاریخ دانان[ مطابقت داشته باشد و شاید بهخاطر همین امر باشد که برخی از نظریهپردازان این فیلم را در واقع ساخت یک کلیپ جدید با امکانات جدیدتر و پیشرفتهتر از روی فیلم ]300 اسپارتیthe 300 spartany [ دانستهاند.
این فیلم توسط شرکت برادران ]ورنو[ پخش شده است که هزینه ساخت آن 60 میلیون دلار بوده که به جهت تیزرهای تبلیغاتی خوب آن در تعطیلات آخر هفته اول اکران خود 70 میلیون دلار فروش کرده است، مدت این فیلم در 117 دقیقه میباشد. مؤسسه برادران ]ورنو[ سابقه قبلی درمورد اکران فیلمهای ضد ایرانی داشتهاند که فیلم ]اسکندر[ نوشته ]اولیور اسنون[ از همین مقوله میباشد که به جهت عدم استقبال و ورشکستگی در این پروژه مواجه بوده است.
آنچه که در این فیلم بهطور خلاصه میتوان گفت این است که محور نمایش دادن ایرانیان در چارچوبه افرادی میباشد خشن و افرادی بدوی و در ضدیت با دموکراسی میباشد و به عبارت دیگر در این فیلم ایرانیان بهصورت افرادی نمایش داده شده که مشابه هستند با وحشیها و موجودات نفرتانگیز فیلم ]ارباب حلقهها[ با نام ]اردکها[ که دور از هر نوع انسانیت و تمدن و موجوداتی خونریز و سودجو هستند.
ب) نقد و بررسی فیلم 300
1 . اولین ایراد و نقد وارده که بر این فیلم ساختار شکلگیری آن است به جهت وجود صحنهها و کلیپهای بیربط و مبهم در آن از جمله نمایش آموزش کودکی در شرایط سخت و خشن در اول فیلم که خود حاوی یک پاراداکس محتوایی با اصل ماهیت فیلم است که خواهان خشن جلوه دادن ایرانیان است.
2 . وجود مفاهیم نژاد پرستانه در فیلم،که شاهد آن در برخورد با شخصی که به عنوان پیک وارد شهر می شود، هستیم که این شخص با برداشت متفاوتی که می توان از این فیلم داشت یا اینکه از خود یونانیان است که نویسنده خواهان معرفی آن به عنوان نماد ترس است به جهت نژادی که این امر با واقعیات جامعه یونان سازگاری ندارد و یا اینکه این ششخص سفیر خشایارشاه می باشد که در این صورت می توان علت جنگ را یک امر عادی و به جهت کشتن سفیر دانست که همانا این مانند مسأله اول یک پارادوکس را برای سازندگانی که خواهان وحشی جلوه دادن ایرانیان هستند، می شود زیرا که بدون هیچ دلیلی سفیر یک گروه را از بین برده اند و این یعنی یک امر خلاف قواعد عرفی جهان آن روز که همچنان در عرف بین الملل و قوانین دیپلماسی وجود دارد و تاریخ شاهد این امر است.
4 . علیرغم اینکه در کتب تاریخی و اسناد معتبر سخن از فرهنگ و لباس رسمی نظامی و فرماندهان ارتش ایران سخن بهمیان آورده شده است، در این فیلم ما شاهد استفاده از لباسهایی غیر ایرانی هستیم که متعلق به فرهنگ هند و اعراب است و نمایش خشایارشاه به شکل پادشاهان هند و عرب که بر خلاف مستندات تاریخی میباشد.
اشکالی که متأسفانه از سوی برخی نویسندگان داخلی درمورد نقد این اشکال پیرامون پوشش ایراناین در این فیلم وارد میشود که ما خودمان در فیلمهای تاریخ خود از همین مدل لباس استفاده میکنیم، میبایست گفت که فیلمهای ساخت داخل با این مدل لباس مربوط میشود به دوران بعد از ورود اسلام به ایران و آمیختن فرهنگ ایران و اسلام با هم است نه قبل از آن.
5 . علیرغم نشان دادن عظمت فرهنگ و معماری یونان در این فیلم و از سوی دیگر بیان لشکر یک میلیون نفری برای ایرانیان که به گفته تاریخدانان این تعداد اغراقآمیز است، هیچ نشانهای از عظمت لشکر ایران و نحوه عبور اینان از مسیرهای سخت و ایجاد پلهای شناور که حتی در خود کتاب هرودوت آمده است، در این فیلم وجود ندارد یعنی یکی دیگر از نشانههای غرضورزی و خیانت در امانت تاریخی مکتوب حتی در کتابی که خود به آن استناد کردهاند.
6 . در این فیلم علت جنگ را ادعای خدایی از طرف خشایار شاه و دعوت از یونان برای پذیرش این ادعا بیان میشود و حال آنکه چنین ادعایی واقعیت خارجی و مستند تاریخی نداشته زیرا خاندان هخامنشی در ایران براساس مدارک مستند و واقعی معتقد به آئین زرتشت بودهاند و معتقد به خدایی غیر بشری، بودهاند و گذشته از این مطلب حتی هیچ مدرک یونانی دال بر این ادعا و علت جنگ وجود ندارد.
7 . این فیلمنامه بدون وفاداری به اصل داستان ]ترموبیل[ بوده است که در آن ایرانیان را یک قوم بیفرهنگ و برهنه و دور از تمدن معرفی میکند و حال آنکه خود یونانیان و غربیها حتی بعد از دوران رنسانس در آثار خود از عظمت تمدن ایرانیان یاد کردهاند که خود اصل حمله از این فاصله دور و این تعداد از لشکر نشانگر وجود یک تمدن و فرهنگ متناسب با آن در مدیریت لشکر و حتی مهندسی است و از سوی دیگر وجود کتیبههای موجود در تخت جمشید و بیستون و همورابی همه نماد و مؤید وجود تمدن و فرهنگ قدیمی در این منطقه است.
8 . و در نهایت به گفته وبلاگ ]ارزیابی شتابزده[ از این فیلم چنین تحلیل میکند که: کشورهای اروپایی بعد از دوره رنسانس و بهدنبال آنها آمریکا در جهت هویتسازی که نقش مهمی در شکلگیری نظام اجتماعی دارد، همیشه خودشان را فرزندان روم و یونان معرفی کردهاند و به همین جهت در این فیلم به بسط دادن و معرفی شکوفائی فرهنگ روم و یونان برآمدهاند و غیر خود را که ملت و فرهنگ ایران میباشد را به شکل مردمی بهدور از هر نوع فرهنگ و حتی پوشش معرفی نمودهاند.
در نهایت اینکه دشمنان ملت ایران اسلامی با اینگونه از اقدامات خواهان به انزوا کشیدن این ملت در میان ملتها و جوامع بشری هستند تا از این طریق مانع رشد تفکرات و اندیشههای انقلاب به سرزمینهای مستضعفان و کل جهان میشوند مانعی در صدور تفکرات انقلاب اسلامی به دیگر ممالک شوند.
جا دارد که مسئولان فرهنگی و سیاسی بهخصوص در دستگاه دیپلماسی یادآوری شود که علیرغم تبلیغات وسیع دشمنان بر ضد ایران و ارائه چهره منفی از ملت ایران در مجامع بینالمللی و ملتهای مختلف، تلاشهای بیشتری در ارائه چهره واقعی ملت ایران و انقلاب اسلامی نمایند بهخصوص در کشورهای منطقه و حرکت رئیس جمهور ایران اسلامی درمورد آزادی 15 انگلیسی میتواند بهترین پله و سوژه برای ازسرگیری این فعالیتها و یا شدت بخشیدن به آن باشد.
mohajerramazani@yahoo.com

